Türkiye gezisinde 5.000’er dolar: Aksa’nın Gana anlaşmasında Berko’ya rüşvet hükmü

Dosyanın ayrıntıları

Bir santral, üç suç başlığı

Brooklyn’deki federal jüri, 6 Ağustos 2026’da Berko’yu ABD Yurt Dışı Yolsuzluk Uygulamaları Yasası’nı (FCPA) ihlal, bu yasayı ihlal etmeye yönelik komplo ve kara para aklama komplosundan suçlu buldu. ABD ve Gana vatandaşı olan eski bankacı, Goldman Sachs’ın yatırım bankacılığı bölümünde yönetici olarak çalışmıştı. Gana Özel Savcılığı, Berko’nun Tema Petrol Rafinerisi’nin eski genel müdürü olduğunu da kaydediyor. [1] [2]

30 yıl, açıklanan yasal üst sınır. Henüz verilmiş bir hapis cezası değil. Bu nedenle 31 Ekim itibarıyla dosyanın belirleyici aşaması, suçluluk kararını izleyecek cezanın açıklanması. [1]

Türkiye gezisindeki 5.000 dolar

Adalet Bakanlığının dava belgeleri ve duruşma delillerine dayandırdığı açıklamaya göre Berko, Aralık 2014’ten itibaren Aksa ile Gana arasındaki santral projesini yürütüyordu. Ülke elektrik krizi yaşıyor, proje devlet onayları gerektiriyordu. Açıklama, Berko ve birlikte hareket ettiği kişilerin bu onayları sağlamak için Ganalı kamu görevlilerine rüşvet vermek üzere anlaşmaya vardığını belirtiyor. [1]

Somut ayaklardan biri Türkiye ziyareti: Santral ekipmanını incelemek için masrafları karşılanan geziye katılan beş Ganalı yetkiliye ayrı ayrı 5.000 dolar ödendiği aktarılıyor. Bu beş ödemenin toplamı 25.000 dolar; dosyadaki bütün rüşvetlerin toplamı değil. [1]

1 milyon ve 2,5 milyon aynı şey değil

ABD ceza dosyasındaki 1 milyon doları aşan rüşvet planıyla, SEC’nin 2020’deki hukuk davasında anlattığı para hareketini ayırmak gerekiyor. SEC, Türk enerji şirketinden Gana merkezli bir aracıya en az 2,5 milyon dolar yönlendirilmesinin planlandığını ve bu paranın kamu görevlilerine uygunsuz ödemeler için kullanılacağını ileri sürmüştü. [1] [3]

Bu rakamlar toplanıp yeni bir “toplam rüşvet” tutarı üretilemez. Aracıya aktarılması öngörülen para, ödendiği belirtilen rüşvet ve bir kişiye verilmesi konuşulan tutar farklı ölçülerdir. SEC açıklaması da 2020’de açılan davanın iddialarını anlatır; tek başına 2026 jüri kararının bütün kapsamını göstermez. [3]

Eski bakan reddediyor

DOJ, Nisan 2015’te dönemin enerji bakanına 1 milyon dolar ödenmesinin görüşüldüğünü söylüyor. Bu ifade, o tutarın bakana teslim edildiği anlamına gelmiyor. [1]

Eski bakan Kwabena Donkor, avukatları aracılığıyla para istediğini veya aldığını reddetti; kendisi adına menfaat talep edilmesine izin vermediğini belirtti. Berko hakkındaki karar, Donkor veya adı tartışmalarda geçen diğer kişiler hakkında verilmiş bir suçluluk kararı değil. [4]

Şirket bağlantısı ve açık kalan hesap

Aksa’nın adı hem ABD Adalet Bakanlığının hem Gana Özel Savcılığının açıklamasında geçiyor. Bu, projenin şirket bağlantısını doğruluyor; Berko’ya verilen suçluluk kararını şirkete taşımıyor. İncelenen resmî duyurular Aksa hakkında bir mahkûmiyet açıklamıyor. [1] [2]

Gana Özel Savcılığı, FBI’a ülkenin adli yardım sistemi üzerinden soruşturma ve delil desteği sağladığını bildiriyor. Bundan, bütün yerel muhatapların sorumluluğunun karara bağlandığı sonucu çıkmıyor. [2]

Kamu yararı açısından izlenecek başlıklar açık: Ceza nasıl belirlenecek, ödemelerin muhatapları hangi kanıtlarla saptanacak ve şirket adına işlem yapan kişilerin sorumluluğu ayrı ayrı nasıl değerlendirilecek? Bu soruların yanıtı, mahkeme kayıtları ve yetkili makamların sonraki açıklamalarında aranmalı. Bu haber için taraflardan yeni açıklama alınmadı.