SICPA’nın Afrika dosyası 2: Veritas’ın arkasındaki iki ortak

Dosyanın ayrıntıları

Kapının arkasındaki iki ortak

The Ledgers’ın Afrika dosyasının ilk halkası, İstanbul’un Levent semtindeki bir iletişim şirketinin imzaladığı belirtilen 1 Aralık 2019 tarihli danışmanlık sözleşmesiydi. Dosyadaki aktarıma göre sözleşme, Britanya Virjin Adaları’nda (BVI) kayıtlı Veritas Communications Ltd.’ye Uganda, Kenya, Somali ve Tanzanya’da devlet müşterileriyle ilişki kurma görevi veriyordu. Karşılığında iki faturayla toplam 820 bin dolar istendi. [1]

Bir maddeye göre, devletle “cumhurbaşkanı ya da üst düzey bakan” seviyesinde yüz yüze görüşme ayarlanırsa aracının münhasırlık süresi uzayacaktı. İlk haberde yanıtsız kalan soru şuydu: Veritas kimin şirketi? Redaksiyona iletilen yeni dosyada bu soruya ilişkin bir ortaklık beyanı bulunuyor. Bu beyan, bağımsız olarak doğrulanmış güncel bir hissedar siciliyle aynı şey değil. [1]

Tortola’da bir posta kutusu

Dosyadaki kuruluş sertifikası, Veritas Communications Ltd.’nin 31 Mayıs 2005’te BVI’da 659167 sicil numarasıyla bir “International Business Company” olarak kurulduğunu belirtiyor. 31 sayfalık ana sözleşmede kayıtlı ofis ve kayıtlı acente aynı adreste gösteriliyor: Craigmuir Chambers, P.O. Box 71, Road Town, Tortola. [1]

Bu kayıt, Veritas’a ait bağımsız bir faaliyet ofisini göstermiyor. Craigmuir Chambers, Harney Westwood & Riegels’in (Harneys) yayımlanmış adresinde de yer alıyor; P.O. Box 71 ise bir posta kutusu. Dosyaya göre kuruluş işlemlerini HWR Services Ltd. yürüttü ve belgeler acente adına bir yetkili tarafından imzalandı. Sunulan kuruluş belgelerinde hissedar adı bulunmuyor. Kayıtlı acente adresi kullanılması, tek başına bir usulsüzlüğün kanıtı değildir. [1] [2]

“Nihai faydalanıcılar biziz”

Ortaklık bilgisi, “Alykhan” imzalı bir e-postanın ekran görüntüsünde yer alıyor. Bir şirket incelemesine yanıt olarak yazıldığı anlaşılan metin, Veritas’ın kayıtlı adresini, bankasını ve ticari ilişkilerini sıralıyor. Ardından hissedarlar Alykhan Hudani (yüzde 50) ve Abubaker Mukasa Muyunga (yüzde 50) olarak belirtiliyor: “Nihai faydalanıcılar biziz.” [1]

E-postanın sonunda, işlemi hızlandırmak için şirketin ana sözleşmesi ve kuruluş sertifikasının ekte gönderildiği yazıyor. Bu belgeler de yayın ekibine iletilen dosyada bulunuyor. Ancak ekran görüntüsünde e-postanın tarihi ve gönderen adresi görünmüyor; yazışmanın aslı ve güncel sahiplik durumu bağımsız olarak doğrulanmış değil. [1]

E-posta, ticari ilişkiler arasında L3Harris Technologies’i sayıyor. Harris ile L3 Technologies’in birleşmesi 29 Haziran 2019’da tamamlandı; fakat yeni şirket adı Ekim 2018’de zaten duyurulmuştu. Bu nedenle isim, e-postanın kesin tarihini ya da Aralık 2019 sözleşmesiyle zaman ilişkisini tek başına belirlemiyor. [3] [4]

E-postada verilen banka CIBC FirstCaribbean International Bank. Dosyadaki aktarıma göre 2019 tarihli iki faturada 820 bin doların yatırılması istenen Veritas hesabı da aynı bankanın Tortola şubesindeydi. Banka adlarının örtüşmesi, ödemenin yapıldığını kanıtlamıyor. [1]

E-posta ayrıca Veritas’ın her yıl yenilenen TRACE sertifikasına sahip olduğunu öne sürüyor. TRACE’in açıklaması, sertifikayı şirketin sunduğu bilgi ve belgelere dayanan bir durum tespiti incelemesi olarak tanımlıyor; geçmişteki ya da gelecekteki usulsüzlüklere karşı güvence vermiyor. Dosyada Veritas’a ait sertifika numarası bulunmuyor; bu şirketin sertifika durumu ayrıca doğrulanmış değil. [1] [5]

Ortak kim?

Dosyadaki pasaport kopyası, Abubaker Mukasa Muyunga’yı 1968 doğumlu bir Uganda vatandaşı ve iş insanı olarak tanımlıyor. Belgenin 2014’te Kampala’da düzenlendiği ve 2024’te süresinin dolduğu görülüyor. Bu, sağlanan belgeye ilişkin bir aktarım; pasaportun aslı bağımsız olarak doğrulanmış değil. Pasaport numarası, imza ve ayrıntılı doğum tarihi bu yayında paylaşılmıyor. [1]

Muyunga’nın ve Veritas’ın adları, 2007’den itibaren Uganda ve Burundi’nin telekom sektörüne ilişkin kamu kayıtlarında ve dönemin haberlerinde karşımıza çıkıyor:

2007, Uganda. Bizcommunity’nin 12 Nisan 2007 tarihli haberine göre Veritas Communications, Körfez sermayeli Hits Telecom’un Uganda’daki yerel ortağıydı. Haberde Veritas’ın başkanı “Abu Mukasa” olarak tanıtılıyor ve şirketin ülkede faaliyet gösteren çeşitli şirketleri temsil ettiği aktarılıyor. [6]

2008, Burundi. Bakan Philippe Njoni imzalı 7 Ocak 2008 tarihli kararnameyle Hits Telecom Burundi’ye 3G GSM ve WiMAX lisansı verildi. Aynı tarihli imtiyaz sözleşmesini, henüz kuruluş halindeki şirket adına imzalayan kişi “Abubaker Mukasa” olarak geçiyor. Burundi Resmî Gazetesi’nin 1 Temmuz 2008 sayısındaki noter kayıtlarında Ugandalı Abubaker Mukasa Muyunga hem hissedar hem yönetim kurulu üyesi olarak yer alıyor. Payı 10 bin hisse; Abu Dabi merkezli International Investment House’un payı ise 99 milyon 970 bin hisse olarak kaydedilmiş. [7] [8]

2008, Uganda. France Telecom’un 20 Ekim 2008’de ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) sunduğu basın bülteni, Orange’ın Uganda pazarına Hits Telecom Uganda ile kurduğu ortaklıkla girişini duyuruyor. Bültende Hits Telecom Uganda’nın hissedarları arasında “Veritas communications Limited” da sayılıyor. [9]

2012, Burundi. Telekom düzenleyicisi ARCT, Eylül 2012’de Hits Telecom’un lisansını geri aldı. PANA’nın dönemin ARCT yöneticisine dayandırdığı haberine göre şirket, faaliyete başlamadan önce yatırması gereken 1 milyon dolarlık banka teminatını vermemişti. Dönemin Burundi basını, 2008’de verilen lisans kapsamında ticari faaliyete başlanmadığını aktarıyordu. [10] [11]

2013, Uganda. The Investigator’a dayanan Techjaja haberine göre Veritas’tan “Abu Mukasa Muyunga”, Orange Uganda’daki 3.670.283 hissesini satmak için izin istedi. Haber, Veritas’ın hisselerini adresi Tortola’daki P.O. Box 71 olarak verilen başka bir şirkete satmasına izin verildiğini aktarıyor. Bu işlem anlatımı dönemin haberine dayanıyor; bağımsız sicil teyidi olarak sunulmuyor. [12]

Bu kayıtlar, e-postadaki “Orange Uganda’nın eski hissedarıydık” beyanıyla uyumlu bir geçmişe işaret ediyor. Ayrıca Muyunga’nın yabancı telekom yatırımlarında yerel ortaklık ve imza süreçlerinde rol aldığını gösteriyor. Ancak geçmişteki bu roller, 2019 danışmanlık sözleşmesinin ifa edildiğini veya hukuka aykırı ödeme yapıldığını kanıtlamıyor.

Cumhurbaşkanının “Abu Mukasa”sı

Sözleşmedeki üst düzey erişim maddesi açısından dikkat çeken başka bir metin de var. Uganda Cumhurbaşkanı Yoweri Museveni, Ekim 2024’te yayımladığı ve The Independent’ın 22 Ekim’de yeniden yayımladığı yazıda “Abu Mukasa”yı savundu. Museveni’ye göre bazı Cumhurbaşkanlığı çalışanlarının kendi talimatıyla gözaltına alınmasının ardından sosyal medya paylaşımlarında Mukasa’nın adı da geçmişti. [13]

Museveni, Mukasa’yı iktidar partisi NRM’nin aktif bir destekçisi, yatırımcı ve Uganda’ya yabancı yatırımcı getiren biri olarak tanımlıyor. Ülkeye milyarlarca dolarlık yatırım getirdiğini ileri sürerek Vitol ile BAE’li “Şeyh Maktum”u örnek gösteriyor. Yıllar önce Washington’da tanıştıklarını ve Mukasa’nın o sırada Amerikan telsiz tedarikçisi Harris için çalıştığını anlatıyor. Bunlar Museveni’nin kendi açıklamalarıdır. [13]

Yazıda Muyunga soyadı geçmiyor. The Ledgers, Museveni’nin sözünü ettiği “Abu Mukasa”nın Veritas’ın ortağı olarak beyan edilen Abubaker Mukasa Muyunga olduğunu bağımsız olarak doğrulayamadı. Dönemin haberlerinin Muyunga’yı “Abu Mukasa” diye anması ve Veritas e-postasının L3Harris’i sayması bağlantıyı araştırmaya değer kılıyor; kesin kimlik teyidi sağlamıyor. [1] [6] [12] [13]

Dönemin savunma basını, 2015’te açıklanan bir ABD dış askerî satış sözleşmesinin Harris telsizlerinin Uganda, Kenya ve Somali’nin de bulunduğu Afrika ülkelerine tedarikini kapsadığını bildiriyordu. Bu kayıt, Veritas’ın söz konusu sözleşmede yer aldığını göstermiyor. [14]

Alykhan Hudani’nin de Cumhurbaşkanlığına uzanan kamuya açık kayıtları bulunuyor. Uganda Tarım Bakanlığının 2014/15 raporunda Museveni’nin Kasım 2014’te Semuto’daki 10 milyon dolarlık Yo Kuku tesisini açtığı aktarılıyor; ilk dosyada Hudani’nin şirketle ortaklık ilişkisi ele alınmıştı. Sierra Leone’nin Nairobi Yüksek Komiserliğinin 2 Ağustos 2025 tarihli açıklaması da Hudani’nin Uganda fahri konsolosluğuna atandığını bildiriyor. [15] [16]

Bu kayıtlar, kamu kurumlarının en üst düzeyine erişim ihtimaline bağlam sağlıyor. Erişim imkânının varlığı, bunun 2019 sözleşmesi için kullanıldığını veya bir kamu görevlisine ödeme yapıldığını kanıtlamaz.

E-postadaki diğer adlar

Veritas e-postası, ticari ilişkiler arasında Global Voice Group ve Enverra Partners adlarını da sayıyor. Sağlanan yayın dosyası, Global Voice Group’u Afrika’da telekom trafiği izleme ve gelir güvence sistemleri sağlayan bir şirket olarak tanımlıyor; Uganda’da bu şirkete ait bir kamu sözleşmesinin doğrulanamadığını belirtiyor. Enverra Partners’ın hangi tüzel kişilik olduğu ve Veritas’la ilişkisinin niteliği de bu yayın hazırlığında doğrulanmış değil. Bu isimlerin e-postada anılması, beyan edilen ilişkilerin bağımsız teyidi değildir. [1]

820 bin dolar nereye gitti?

İlk haberde, dosyada ödemenin yapıldığını gösteren banka kaydı bulunmadığı belirtilmişti. Bu yayının hazırlandığı aşamada da transfer dekontları sunulmuş değil. [1]

Dosyayı The Ledgers’a ileten kaynak, 820 bin doların o dönemde Uganda’da yapılan bir ihale için kullanıldığını ve paranın Uganda’ya aktarıldığını gösteren banka dekontlarının dosyaya ekleneceğini söylüyor. İddia henüz belgeyle doğrulanmadı; tutar, gerçekleştiği kanıtlanmış bir ödeme veya rüşvet miktarı olarak sunulmuyor. [1]

Dekontlar sağlanırsa şu soruların yanıtı aranacak:

• Ödemeyi Levent’teki şirket mi, başka bir şirket mi yaptı?
• Para önce Veritas’ın Tortola’daki hesabına mı girdi?
• Uganda’da kimlere, hangi tarihlerde ve hangi tutarlarda aktarıldı?
• Transferlerin takvimi sözü edilen ihaleyle örtüşüyor mu; ihaleyi kim kazandı?

Suç duyurusu hazırlanıyor

Kaynağın verdiği bilgiye göre belgeler, beklenen dekontlarla birlikte yetkili savcılığa sunulmak üzere bir suç duyurusu dosyasında toplanıyor. Bu, yapılmış bir başvuru veya açılmış bir soruşturma olarak doğrulanmış değil. Suç duyurusu hazırlanması ya da sunulması da suç işlendiğini göstermez; iddiaların yetkili makamlarca incelenmesini talep eder. [1]

Sağlanan dosyanın aktarımına göre incelenen sözleşme, fatura ve şirket belgelerinin hiçbirinde SICPA’nın adı geçmiyor. Levent’teki şirketin kimin adına hareket ettiği ve SICPA’nın bu sözleşmeden haberdar olup olmadığı açık sorular olarak duruyor. Seri adı ve kapaktaki SICPA logosu, araştırmanın bağlamını gösteriyor; belgelenmiş bir ödeme, sözleşme taraflığı veya suçluluk tespiti anlamına gelmiyor.

Bu haber için taraflardan yeni bir yanıt alınmadı. Belge asıllarının doğrulanması, güncel ortaklık kayıtları ve ödeme zincirinin incelenmesi sürüyor.