İki Dev Soruşturma, Tek Hukuk Sınavı: Erdoğan’ın İradesi, Gürlek’in Kararlılığı

Dosyanın ayrıntıları

Bir bakışta: iki dosya yan yana

İki soruşturmayı da, Gürlek’in Adalet Bakanı olmadan önce başında bulunduğu İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı yürütüyor.

[1] [2] [3] [4] [9]

21 Ekim: Aynı gün, iki dosya

21 Ekim’de Cumhurbaşkanı Erdoğan, TBMM’deki AK Parti grup toplantısında fon krizine ilişkin tavrını net koydu: “Biz bu meseleye bir cerrah titizliğiyle vaziyet ediyor, milletimizin çıkarını her türlü hesabın üzerinde tutuyoruz.”

Aynı gün fon soruşturmasında 26 kişi gözaltına alındı, Altınbaş Holding’in sahibi Nusret Altınbaş hakkında yakalama kararı çıkarıldı. Sarıgül soruşturmasında ise milletvekili Mustafa Sarıgül’ün oğlu Emir Sarıgül tutuklandı.

İki dosya arasında kanıtlanmış bir bağlantı yok. Biri yatırımcıların birikimini, öteki Avrupa’dan Türkiye’ye uzandığı ileri sürülen milyonlarca euroluk sözleşme ve vaatleri ilgilendiriyor. Ama ikisi aynı ilkeyle ölçülecek: Ekonomik güç ya da siyasi konum, kimseyi hukukun dışında tutmamalı. [15] [22] [23] [2]

Fon dosyası: 187,7 milyar liranın haritası

Adalet Bakanı Gürlek’in 9 Ekim’de açıkladığı tabloya göre üç fon grubunda 141 kişi ve 73 şirket toplam 187 milyar 653 milyon lira kazanç sağladı. Kazancın yüzde 90’ı Tera ve Pusula gruplarında; Pusula’da yalnızca 19 kişinin kazancı yaklaşık 69,7 milyar lira.

Pusula’da 19 kişi 69,7 milyar lira kazandı

Tutarlar yaklaşık ve milyar TL cinsindedir. Açıklanan asıl toplam 187,653 milyar TL; kapsam 141 kişi ve 73 şirkettir. Tera’da kişi başına yaklaşık 275 milyon TL, Pusula’da yaklaşık 3,7 milyar TL düşüyor.

Kaynak: Adalet Bakanı Gürlek’in 9 Ekim 2026’da açıkladığı yaklaşık tutarlar (Milliyet, Euronews).

Bu tutarın tamamının suç geliri olduğu tespit edilmiş değil; soruşturma, kazancın hangi kısmının manipülasyondan ya da içeriden bilgiden doğduğunu ayıracak. Basına yansıyan bilgilere göre şüphe, bazı hisselerin fiyatının yapay biçimde yükseltildiği, bu hisseleri tutan fonların değerinin şiştiği ve bilgiye erişenlerin düşüş başlamadan çıktığı yönünde. Gürlek’e göre 17 Eylül’deki tasfiye kararından hemen önce, 13–16 Eylül’de fon paylarını satanlar da soruşturmaya dahil edildi.

Rakamlar büyüyor. Gürlek’in 21 Ekim’deki açıklamasına göre fon soruşturmalarında 404 kişi hakkında adli işlem yapıldı, 88 şüpheli tutuklandı, 195 kişiye adli kontrol uygulandı; 42 firari aranıyor. Başsavcılık kararlarıyla 351 gerçek kişi ve 102 tüzel kişinin hesaplarına ve mal varlıklarına tedbir kondu. [9] [25] [1] [8]

Önce yatırımcı: Ara ödemeler

Erdoğan’ın planındaki ilk aşama, birikimlerin yatırımcıya dönmesi. SPK’nın 1 Ekim tarihli duyurusuna göre, hak sahipliği mutabakatı tamamlanan yatırımcılar için hesaplanan net yatırım tutarı üzerinden, her fon için ayrı ayrı 1 milyon liraya kadar ara ödeme öngörüldü; ödemelerin para piyasası fonlarından başlaması planlandı. AK Parti’nin 9 Ekim’de Meclis’e sunduğu “Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi” aynı sınırı yasaya taşıyor; teklif Genel Kurul’un gündeminde.

Erdoğan’a göre Meclis’teki yasa teklifi yürürlüğe girdiğinde “ödeme işlemleri biraz daha hızlanacak.” [5] [11] [15]

Gönüllü iade: Para geri gelince dosya kapanıyor mu?

Kazancı 100 milyon liranın üzerindeki kişi ve şirketlerden bu tutarı TMSF’deki gönüllü iade hesaplarına yatırmaları isteniyor; toplanan para mağdurlara aktarılacak. Tedbirlerin siyasi geçmiş gözetmeden uygulandığını gösteren bir örnek de var: 141 kişilik ilk tedbir listesinde, AK Parti hükümetinde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı yapmış Fatma Betül Sayan Kaya ile eşi İlyas Kaya da yer aldı. Karar’ın aktardığına göre çift, 5 Ekim’de savcılık onayıyla yaklaşık 1,86 milyar liralık yatırım kazancını TMSF’ye yatırdı.

İlyas Kaya iadeyi “vicdani rahatsızlık” duyduğu için yaptığını söyledi, Sayan Kaya suçlamaları reddetti; ikisi de yönlendirme ya da özel bilgi almadıklarını belirtti. Gönüllü iade suç kabulü anlamına gelmiyor; Gürlek’e göre dosyanın kapanması anlamına da gelmiyor. [7] [10] [26] [8]

Erken uyarı: Savcılık Şubat 2025’te yazdı; izin tarihi sorusu açık

Fon dosyasının en dikkat çekici ayrıntısı, savcılığın sorunu erken fark etmiş olması. AA’nın aktardığına göre Gürlek, İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı olduğu dönemde, Şubat 2025’te bazı fon ve hisselerdeki hareketliliği fark ettiklerini ve yazı yazdıklarını anlattı: “Bizim dikkatimizi çekmişti, arkadaşlarımız da soruşturma izni için SPK’ye yazı yazdı, hatta şahsen de görüştük.”

Savcılığın eli ise kanunla bağlı. Sermaye Piyasası Kanunu’nun 115. maddesine göre bu Kanunda tanımlanan veya atıfta bulunulan suçlarda soruşturma, Kurul tarafından “Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvuruda bulunulmasına bağlıdır.” Gürlek’in sözleriyle: “Ağustos ayında yazdığımız müzekkereye en son soruşturma izni verildi.” T24’e göre Başsavcılığın SPK’ya gönderdiği “gizli” yazı 19 Ağustos 2026 tarihli.

İki yazı arasındaki yaklaşık 18 aylık dönem, SPK’nın hangi işlemleri ne zaman yaptığı sorusunu gündeme getiriyor. Hacettepe Üniversitesi’nden Prof. Dr. Rauf Karasu, açık ihlallerde hareketsiz kalmanın ya da makul olmayan gecikmenin “hizmet kusuru” sayılabileceğini yazıyor. SPK ise eleştirileri kabul etmiyor: Borsa İstanbul’un e-postayla ilettiği “bilgi notlarını dahi dikkate” aldığını, 2026’da hakkında suç duyurusunda bulunduğu 174 kişinin 96’sının fon işlemleriyle ilgili olduğunu açıkladı.

T24 ayrıca, 22 Eylül’de yayımladığı haberde bu gizli yazının Pusula Finans Holding’e sızdırıldığını ileri sürdü; incelenen kaynaklarda iddiaya ilişkin resmî bir açıklamaya ulaşılamadı. Erdoğan’ın DDK’dan beklediği “kapsamlı rapor”, bu soruların yanıtı için de belirleyici olacak. [8] [14] [18] [21] [6]

Erdoğan–Gürlek hattı: Belgeler ne gösteriyor?

Fon dosyasında Erdoğan ile Gürlek arasındaki hat, resmî belgeler ve kayıtlı açıklamalarla izlenebiliyor.

Erdoğan’ın planı üç aşamalı: birikimlerin yatırımcıya ödenmesi, manipülasyonla “haksız ve fahiş kazanç elde edenlerden yargı önünde hesap sorulması” ve benzer bir krizin önlenmesi. Erdoğan, “Devlet Denetleme Kurulumuzun hazırlayacağı kapsamlı rapor” ve “talimatımız doğrultusunda yürütülen diğer çalışmalar” sonucunda kurumsal, bireysel ve mevzuat boyutunda her türlü adımın atılacağını söyledi.

Rollerin ayrımı da bu belgelerde net. Siyasi irade çerçeveyi çiziyor; Fon Koordinasyon Kurulu tasfiye sürecini koordine ediyor, DDK işlemleri inceliyor. Soruşturmayı başsavcılıklar yürütüyor; suçun oluşup oluşmadığına bağımsız mahkemeler karar verecek.

Sarıgül dosyasında ise böyle bir hat yok. Soruşturma iki Alman vatandaşının şikâyeti üzerine başladı; incelenen kaynaklarda Erdoğan’ın veya Gürlek’in bu dosyaya ilişkin kamuya açık bir açıklamasına ulaşılamadı. İki dosyanın aynı siyasi talimatla açıldığını gösteren bir belge yok; ortak payda, aynı hukuk kurallarının uygulanması. [17] [16] [8] [9] [15] [1]

İki yönlü ilke

Erdoğan aynı konuşmada, muhalefetin tutumunu eleştirirken iki yönlü bir ilkenin altını çizdi: “Milletin malına el uzatmak ne kadar büyük bir suçsa aynı şekilde namuslu, şerefli, onurlu insanlara mesnetsiz şekilde yolsuzluk ithamında bulunmak da o kadar büyük bir suç, o kadar büyük bir şenaattir.” Belgeye dayanan iddia ile mesnetsiz itham arasındaki fark, araştırmacı gazeteciliğin de temelidir. [15]

Sarıgül dosyası: Şirketler, banka ve tekne

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı 16 Ekim’de, “Alman vatandaşı K.P. ve M.B.” isimli müştekilerin “yurt içi ve yurt dışında kurulan şirketler aracılığıyla kaynağı belirsiz yüksek miktarlı paraların aklanmasına yönelik işlemler gerçekleştirildiği” iddiası üzerine soruşturma başlattığını açıkladı. Açıklamada sayılan iddialar arasında 80 milyon euroluk bir sözleşme, 1 milyar euroluk bir fon vaadi ve 1,5 milyon euroluk bir tekne satışı yer alıyor.

Ayrıntıların önemli bir kısmı ise resmî açıklamada değil, 16 Ekim’de sosyal medyada paylaşılan bir savcılık bilgi notunda. T24 ve Gazete Oksijen notu 21 Ekim’de aktardı; incelenen kaynaklarda Başsavcılığın notu doğruladığına ya da yalanladığına dair bir açıklamaya ulaşılamadı. Not, şikâyetçilerin anlatımını aktarıyor. [2] [19]

80 milyon euroluk sözleşme: North Gayrimenkul

Bilgi notuna göre şikâyetçiler, görüşmelerin ardından yurt dışında bir şirketler grubu kurulduğunu ve bu grubun “adı geçen şahıslarla doğrudan irtibatlı olan North Gayrimenkul İnşaat ve Sanayi Ticaret Anonim Şirketi” ile birçok sözleşme yaptığını anlatıyor. Nota göre “bunlardan en önemlisinin 80 Milyon Euro’luk yatırım sözleşmesi” olduğu ileri sürülüyor. Şikâyetçiler yükümlülüklerin yerine getirilmediğini ve dolandırıldıklarını öne sürüyor.

North Gayrimenkul’ün ortaklık yapısına ilişkin kamuya açık bir kayda ulaşılamadı; incelenen kaynaklarda şirketin bir açıklamasına da ulaşılamadı. Sarıgül ise şikâyetçilerle “Türkiye’ye yatırım getirebilir miyiz?” düşüncesiyle görüştüklerini, projelerin “uydurma ve dolandırmaya yönelik” olduğunu söylüyor. 20 Ekim’de “Kurulduğu iddia edilen şirketler kurulmamıştır” dedi. [19] [20]

1 milyar euroluk fon vaadi: Banka müdürünün katıldığı toplantı

Resmî açıklamaya göre şikâyetçiler, 1 milyar euroluk bir fonun “kamu gücü ve nüfuzu kullanılarak kredi yoluyla yurt dışına çıkarılmasının” vaat edildiğini ileri sürüyor. Bilgi notu bu vaadi çevrim içi bir toplantıya bağlıyor. Nota göre şikâyetçiler, Mustafa Sarıgül’ün, Denizbank’ın bir şube müdürü olarak tanımlanan bir kişinin de bulunduğu toplantıda 1 milyar euroluk bir fonu “kredi yöntemiyle yurt dışına getireceğini” söylediğini ileri sürüyor. Toplantının tarihi açıklanmadı; incelenen kaynaklarda Denizbank’ın konuya ilişkin bir açıklamasına ulaşılamadı.

Dosyayı sıradan bir ticari uyuşmazlıktan ayıran unsur bu iddia: bir milletvekilinin “kamu gücü ve nüfuzu” kullanacağı vaadi. Sarıgül iddiayı kesin bir dille reddediyor: “Kamu gücünü kamu görevlisi kullanır.” Muhalefet milletvekili olduğunu vurgulayan Sarıgül’e göre “Şahıslara kamu ihalesi, arazisi, kredisi v.b. verilmemiştir. Böyle bir vaatte bulunulmamıştır.” İddia; toplantı kaydı, banka yazışmaları ve kredi başvurularıyla sınanabilir. [19] [20]

1,5 milyon euroluk tekne

Bilgi notuna göre şikâyetçiler, İngiliz siciline kayıtlı bir teknenin 1,5 milyon euro karşılığında Emir Sarıgül’e devredildiğini, ancak bedelinin ödenmediğini ileri sürüyor. Takvim, teknenin Göcek’te bulunduğunu ve değerinin 5 milyon dolar olduğunu yazdı. İncelenen kaynaklarda Sarıgül tarafının tekneye ilişkin özel bir açıklamasına ulaşılamadı. [19] [24]

Tutuklamalar ve dokunulmazlık

19 Ekim’de Mustafa Sarıgül’ün oğlu Ömer Sarıgül ve eski eşi Aylin Kotil’in de aralarında bulunduğu 15 kişi tutuklandı; iki kişi adli kontrolle serbest bırakıldı. Diğer oğul Emir Sarıgül 21 Ekim’de tutuklandı. Basın haberlerine göre 22 Ekim’de, aralarında Sarıgül’ün yakın korumasının da bulunduğu beş kişi daha gözaltına alındı.

Yeni Parti Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül hakkındaki iddialar “ayrı değerlendirilmek üzere” Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilecek. Anayasa’nın 83. maddesine göre bir milletvekili, ağır cezayı gerektiren suçüstü hâli ve seçimden önce soruşturmasına başlanmış belirli durumlar dışında, Meclis kararı olmadıkça “tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz.”

Sarıgül iddiaların tümünü reddediyor. Konunun “ticari bir iş anlaşmazlığı” olduğunu, şikâyetçilerin sunduğu “belgeler, sözleşmeler, banka dekontları, noter tasdikleri” için “sahtedir, üretilmiştir” diyor. “Türkiye’ye getirilmiş ya da Türkiye’den çıkmış 1 euro dahi yoktur” sözleriyle para hareketlerini de reddediyor. [2] [3] [12] [13] [20]

Ortak bir soyadı, kanıtlanmış bir bağlantı değil

Fon soruşturmasında 21 Ekim’de hakkında yakalama kararı çıkarılan Nusret Altınbaş’ın ailesiyle Sarıgül ailesi arasında geçmişte evlilik bağı var: Emir Sarıgül’ün 2019’da anlaşmalı olarak boşandığı eski eşi Altınbaş ailesinden. İncelenen kaynaklarda resmî makamların iki dosya arasında bağlantı kuran bir açıklamasına ulaşılamadı. [27]

Ne biliyoruz, ne bilmiyoruz

Resmî açıklamalar çok şey söylüyor; belirleyici soruların çoğu ise hâlâ açık.

The Ledgers soruyor

Hesap verebilirlik, açık sorulara verilen açık yanıtlarla başlar. Hesap verebilirlik için yanıtlanması gereken sorular şunlar:

SPK’ya

1. Başsavcılığın Şubat 2025’teki yazısına ne zaman, nasıl yanıt verildi?

2. 19 Ağustos 2026 tarihli müzekkereye soruşturma izni hangi tarihte verildi?

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına

3. 13–16 Eylül’de fondan çıkanlara tasfiye bilgisi kimden ulaştı? Gizli yazının sızdırıldığı iddiası soruşturuluyor mu?

4. 16 Ekim’de sosyal medyada paylaşılan bilgi notu Başsavcılığa mı ait?

TMSF’ye

5. Gönüllü iade hesaplarında bugüne kadar ne kadar para toplandı; mağdurlara ne zaman dağıtılacak?

Cumhurbaşkanlığına

6. Devlet Denetleme Kurulu raporu kamuoyuyla paylaşılacak mı?

Mustafa Sarıgül’e ve Emir Sarıgül’ün avukatlarına

7. “Sahte” olduğunu söylediğiniz belgeler için resmî bir tespit ya da bilirkişi raporu var mı? 1,5 milyon euroluk teknenin bedeli ödendi mi?

Şikâyetçilere

8. 1 milyar euroluk vaadin verildiği söylenen toplantıya ilişkin kayıt ya da belge yetkililere sunuldu mu?

North Gayrimenkul’e ve Denizbank’a

9. Bilgi notunda adınızın geçtiği sözleşme ve toplantıya ilişkin açıklamanız nedir?

Altınbaş Holding’e

10. Nusret Altınbaş hakkındaki yakalama kararına ve hisse işlemlerine ilişkin iddialara yanıtınız nedir?

Sonuç: Kararlılık sahada, son söz yargıda

Fon dosyasında devlet sözünü verdi ve adımlarını attı: 88 tutuklama, 351 gerçek kişi ve 102 tüzel kişiye mal varlığı tedbiri, TMSF’ye dönen kazançlar, yatırımcıya ara ödeme kararı ve Cumhurbaşkanının talimatıyla başlayan DDK incelemesi. Sarıgül dosyasında ise iddialar ile “sahte belge” savunması yargının önünde.

Bu kararlılığın tamamlanması üç başlığa bağlı:

Delile dayalı iddianameler ve bağımsız mahkeme kararları.

Yatırımcının birikimine kavuşması, mağdurun zararının karşılanması.

Kurumların ne yaptığını gösterecek DDK raporunun kamuoyuyla paylaşılması.

The Ledgers bu dosyaların takipçisi olacak. Son sözü belgeler ve nihai yargı kararları söyleyecek.

Bu metnin dayandığı yayınlar: Adalet Bakanlığı · Soruşturma rakamları · 21 Ekim 2026; TRT / AA · Emir Sarıgül’ün tutuklanması · 21 Ekim 2026; Ankara Masası · Beş yeni gözaltı haberi · 22 Ekim 2026; SPK · Tasfiyenin başlangıç kapsamı ve yatırımcılar · 23 Eylül 2026; SPK · Ara ödeme koşulları · 1 Ekim 2026; SPK · Uyarılar ve suç duyurularına ilişkin yanıt · 6 Ekim 2026; SPK · İsteğe bağlı iade hesapları · 1 Ekim 2026; AA · Gürlek’in kronoloji ve iade açıklamaları · 6 Ekim 2026; TRT / Sabah · Gürlek’in 187,653 milyar TL açıklaması · 9 Ekim 2026; Karar · Kaya çiftinin iadesi ve ret açıklamaları · 10 Ekim 2026; TBMM · Genel Kurul gündemi, teklif 2/3939 · 22 Ekim 2026; TBMM · Sarıgül’ün Yeni Parti kimliği · 4 Ağustos 2026; Anayasa Mahkemesi · Anayasa, madde 83; TBMM · Sermaye Piyasası Kanunu, madde 115, kabul edilen metin · 6 Aralık 2012; DHA · Erdoğan’ın grup toplantısı konuşması · 21 Ekim 2026; Cumhurbaşkanlığı · Fon Koordinasyon Kurulu ve DDK incelemesi · 29 Eylül 2026; Adalet Bakanlığı · Akın Gürlek’in resmî özgeçmişi · 11 Şubat 2026; T24 · Gizli yazı ve sızdırma iddiası haberi · 22 Eylül 2026; T24 · Sarıgül dosyası ve aktarılan bilgi notu; T24 / ANKA · Mustafa Sarıgül’ün ret açıklamaları; Haber7 · Rauf Karasu’nun hukuki değerlendirmesi · 5 Ekim 2026; Habertürk · Gözaltılar ve Nusret Altınbaş hakkında yakalama · 21 Ekim 2026; TRT · Savcılığın 26 gözaltı açıklaması · 21 Ekim 2026; Takvim · Teknenin yeri ve değerine ilişkin haber · 20 Ekim 2026; Ensonhaber / Sabah · Gürlek’in fon grubu rakamları · 9 Ekim 2026; AA · Kaya hesaplarından aktarım için bankalara yazı · 6 Ekim 2026; Şamdan / Bülent Cankurt · Emir Sarıgül’ün boşanma açıklaması · 26 Kasım 2019.